Po serii katastrof świat zaczyna odbudowę w harmonii z naturą. W „Nowej Ziemi” stajemy na czele klanów próbujących przejąć kontrolę nad terenami Szkocji lub Irlandii. To gra kafelkowa autorstwa Reinera Knizii, przeznaczona dla 2–4 graczy, oferująca dwie pełnoprawne wersje rozgrywki na dwustronnej planszy.
Obie odsłony opierają się na tych samych fundamentach, różnią się jednak kluczowymi elementami punktowania i dodatkowymi mechanikami. W jednym pudełku otrzymujemy więc dwa warianty tej samej konstrukcji, które akcentują nieco inne aspekty rywalizacji.
Rozgrywka
Rdzeń zasad jest bardzo przejrzysty. W swojej turze gracz wykłada jedną płytkę z ręki, a następnie dobiera nową z własnej puli. Na planszy budujemy farmy, elektrownie oraz osady o różnej wielkości. Każdy typ płytki ma jasno określone miejsca, na których może się znaleźć, a pola zamków, katedr czy wody pozostają niedostępne.
Farmy i elektrownie punktują na podstawie wielkości tworzonej grupy. Za każdym razem, gdy dokładamy płytkę do swojej spójnej struktury, otrzymujemy po jednym punkcie za każdą płytkę w tej grupie. Liczą się wyłącznie elementy tego samego rodzaju i koloru, więc mieszanie typów zabudowy nie przynosi dodatkowych korzyści.
Osady działają inaczej. Punkty przyznawane są w momencie ich całkowitego zapełnienia. W małych osadach każdy zdobywa tyle punktów, ile ma domów widniejących na jego kafelku. W większych obowiązuje rywalizacja o pierwsze i drugie miejsce, rozstrzygana na podstawie liczby domów danego gracza.
Istotnym elementem są także zamki. Kontrolę nad polem zamku przejmuje gracz z większą liczbą sąsiadujących płytek, a w razie remisu sprawdzane są dodatkowe warunki opisane w instrukcji. Każdy kontrolowany zamek przynosi pięć punktów na koniec gry.
Szkocja
Wariant szkocki wprowadza katedry oraz karty misji. Gdy po raz pierwszy położymy swoją płytkę obok pola katedry, dokładamy do niej kolejny poziom w swoim kolorze i dobieramy kartę misji. Spełnienie jej warunku na koniec gry daje wskazaną liczbę punktów.
Dodatkowe punkty można zdobywać dzięki portom, które nagradzają odpowiednie rozmieszczenie osad. Całość koncentruje się na spokojnym budowaniu pozycji, kontroli zamków oraz planowaniu prywatnych celów.
Irlandia
Wariant irlandzki zmienia kilka istotnych elementów. Katedry zastąpione są wieżami, a prywatne misje ustępują miejsca wspólnym kartom celów wyłożonym obok planszy. Pierwszy gracz, który spełni wymagania danego celu, otrzymuje wyższą nagrodę punktową, pozostali — niższą. Każdy może zdobyć punkty za dany cel tylko raz.
Zamiast portów pojawiają się farmy morskie, które zapewniają dodatkowy punkt za położenie farmy lub elektrowni na sąsiednim polu. Nowością jest również miasteczko składające się z czterech pól, punktujące dla kilku graczy jednocześnie według jasno określonej skali.
Wieże działają podobnie do katedr, lecz oferują jednorazowe efekty specjalne aktywowane przy pierwszym sąsiedztwie. Mogą to być dodatkowe punkty, dodatkowa tura, dobór płytek, dobranie prywatnej karty celu lub możliwość podwojenia punktów za wybrany cel. Dzięki temu wariant irlandzki zyskuje wyraźniejszą dynamikę.
Wrażenia
„Nowa Ziemia” opiera się na mechanikach układania kafelków, kontroli obszarów i kontraktów. Każda dokładana płytka ma znaczenie przestrzenne, a decyzje często balansują między rozwojem własnej pozycji a ograniczaniem rywali. System punktowania jest przejrzysty i konsekwentny, co pozwala planować kilka ruchów naprzód.
Szkocja oferuje bardziej uporządkowane doświadczenie, w którym nacisk położony jest na kontrolę kluczowych pól i realizację prywatnych misji. Irlandia wprowadza wyraźny element wyścigu dzięki wspólnym celom, gdzie pierwszy gracz realizujący warunek otrzymuje więcej punktów. Wieże różnią się charakterem od katedr — ich efekt jest widoczny od razu i często wpływa na tempo partii. Niektóre premie wymagają spełnienia dodatkowych warunków, co dodaje kolejny poziom planowania.
Pod względem interakcji gra opiera się przede wszystkim na rywalizacji o przestrzeń. Przejmowanie zamków, rywalizacja w osadach czy blokowanie kluczowych pól sprawiają, że gracze stale oddziałują na swoje plany. Czasem konieczne jest przyhamowanie przeciwnika, który buduje zbyt silną strukturę. W Irlandii dodatkowe napięcie generuje wyścig o wspólne cele.
Losowość obecna jest w dociągu płytek oraz w rozkładzie znaczników wież w wariancie irlandzkim. Nie dominuje jednak nad decyzjami. Gracze znają skład swojej puli i przez całą partię zarządzają tym, co jeszcze może się pojawić. Element losowy zwiększa zmienność rozgrywek, nie odbierając poczucia kontroli.
Regrywalność wynika z dwustronnej planszy, zmiennego układu celów w Irlandii oraz różnorodnych konfiguracji przy różnych liczbach graczy. Każda partia rozwija się inaczej w zależności od rozmieszczenia kluczowych punktów starcia i tempa realizacji celów.
Całość działa płynnie, a zasady pozostają logiczne i spójne. Skalowanie w zależności od liczby graczy zostało jasno opisane w instrukcji i wpływa na dostępność pól oraz liczbę używanych płytek.
Podsumowanie
„Nowa Ziemia” to kafelkowa gra o kontroli obszarów i wyścigu o punkty, oferująca dwa wyraźnie różniące się warianty rozgrywki. Spodoba się osobom lubiącym planowanie przestrzenne i rywalizację o przewagi większościowe. To solidny projekt o klarownych zasadach, który daje satysfakcję z dobrze zaplanowanych ruchów.
Dziękujemy wydawnictwu Nasza Księgarnia za przekazanie egzemplarza gry do recenzji.
