Gry detektywistyczne zawsze z przyjemnością witaliśmy na stole. Takie, w których liczy się spostrzegawczość, logiczne myślenie i dedukcja. Zarówno te bardziej interaktywne, gdzie mamy wpływ na działanie śledczych, jak i te, gdzie jesteśmy zasypani paczką dokumentów, w których trzeba znaleźć tropy, które doprowadzą do rozwiązania zagadki. Właśnie na tym opiera się seria „Archiwum Zbrodni Cold Case”, wydawana w Polsce przez Ravensburger.
Dzisiaj bierzemy na warsztat trzy sprawy: „Zabójczy artykuł”, „Smak morderstwa” oraz „Morderstwo z nawiązką”. Każda z nich to osobny przypadek, w którym otrzymujemy akta nierozwiązanej sprawy i próbujemy dojść do prawdy. Bez aplikacji prowadzącej nas za rękę, bez planszy, bez klasycznych tur. Jest za to stos dokumentów, zdjęć, raportów i poszlak, które trzeba samodzielnie uporządkować i znaleźć „co tu nie gra?”.
Rozgrywka
Zasady są właściwie minimalne. Otwieramy pudełko, wyciągamy materiały dowodowe i zaczynamy śledztwo. Wśród elementów znajdziemy między innymi notatki policyjne, wycinki prasowe, zdjęcia, raporty, zeznania świadków czy inne dokumenty związane z konkretną sprawą. Naszym zadaniem jest przeanalizowanie informacji, połączenie faktów i udzielenie odpowiedzi dotyczących przebiegu wydarzeń.
To nie jest gra detektywistyczna z wyraźnie zaznaczonymi etapami. Nie jest powiedziane, od którego dokumentu zacząć i w jakiej kolejności rozpatrywać tropy. Każdy dokument może wnosić coś do sprawy, zwłaszcza w połączeniu z innymi. Dzięki temu rozgrywka przypomina raczej pracę z aktami sprawy niż klasyczne rozwiązywanie zagadek.
Na koniec odpowiedzi sprawdza się online. To dobre rozwiązanie, bo gra nie wymaga ciągłej obecności elektroniki. Prawidłowe odpowiedzi na pytania nagrodzą gracza opisem historii, która była przyczyną śledztwa.
Wrażenia
Największą siłą „Archiwum Zbrodni Cold Case” jest klimat. Otrzymujecie po prostu teczkę sprawy i macie sobie z tym poradzić. Najważniejsze są czytanie ze zrozumieniem, kojarzenie faktów, wyłapywanie niespójności i budowanie hipotez.
Bardzo podoba nam się to, że gra nie zamienia dedukcji w zgadywankę. Dobre rozwiązanie nie powinno wynikać z przeczucia, tylko z zebrania kilku drobnych informacji, które razem zaczynają tworzyć sensowny obraz. Czasem trop wydaje się ważny od razu, czasem dopiero po kilkunastu minutach okazuje się, że pozornie mało istotny szczegół zmienia sposób patrzenia na całą sprawę.
Seria najlepiej działa w małym gronie. Solo można spokojnie przeanalizować wszystko we własnym tempie, ale naszym zdaniem najwięcej frajdy daje gra w 2, może 3 osoby. Wtedy naturalnie pojawia się dyskusja, przerzucanie się teoriami i momenty, w których jedna osoba zauważa coś, co innym umknęło. Nie graliśmy we 4. Wydaje nam się, że przy tym typie rozgrywki byłby to już tłok.
„Zabójczy artykuł”
„Zabójczy artykuł” to dobra sprawa na wejście w serię. Punktem wyjścia jest śmierć młodego dziennikarza śledczego Andy’ego Baileya, którego ciało znaleziono w Camdale w 1988 roku. Policji nigdy nie udało się ustalić, kto pociągnął za spust, więc gracze wracają do starych akt i próbują odkryć prawdę.
Ten tytuł ma bardzo klasyczny kryminalny sznyt. Dziennikarz, niewygodne tematy, lokalne zależności, sekrety — wszystko tworzy atmosferę tajemnicy, która zachęca gracza do wgryzienia się głębiej. Sprawa dobrze pokazuje, czym jest cała seria: nie chodzi o spektakularne łamigłówki, tylko o spokojne przeglądanie materiałów, zadawanie pytań i wyłapywanie powiązań.
„Smak morderstwa”
„Smak morderstwa” przenosi nas do 1983 roku. Harold Green miał pojawić się na letnim festynie kościelnym w Melmbury, ale nigdy tam nie dotarł. Po poszukiwaniach odnaleziono jego ciało, a mordercy nie ustalono.
Ta część spodobała nam się za kameralny, małomiasteczkowy klimat. Sprawa nie uderza od razu rozmachem, ale właśnie dzięki temu dobrze buduje napięcie. Musimy przyjrzeć się bliżej okołoparafialnej społeczności, w której różne osoby przewiną się przez listę podejrzanych.
„Morderstwo z nawiązką”
„Morderstwo z nawiązką” zabiera graczy do Irlandii, gdzie odnaleziono ciała dwóch pracowników banku. Wszystko wskazuje na otrucie, ale pytanie brzmi: czy było to morderstwo, wypadek, czy może coś bardziej skomplikowanego?
To sprawa, która od początku ma trochę inny ciężar niż dwie poprzednie. Już sam punkt wyjścia jest mocniejszy, bo mamy nie jedną ofiarę, lecz dwie, a okoliczności zdarzenia każą dokładniej przyglądać się temu, co naprawdę się wydarzyło. Dobrze działa tutaj napięcie między wersją oficjalną a tym, co zaczyna wynikać z kolejnych dokumentów.
Co działa najlepiej?
W całej serii najbardziej cenimy swobodę. Możemy rozłożyć materiały na stole, robić notatki, dowolnie grupować dokumenty, tworzyć oś czasu albo po prostu dyskutować i wracać do konkretnych fragmentów. Gra daje materiał, ale nie narzuca narzędzi ani metody.
Dobrze wypada też jakość materiałów. W grach detektywistycznych ważne jest, żeby dowody sprawiały wrażenie czegoś, co daje wrażenie rzeczywistego materiału dowodowego. Tutaj przeglądanie zdjęć, raportów i notatek jest częścią zabawy. To drobne elementy, ale właśnie one budują klimat domowego śledztwa.
Na plus zaliczamy również niski próg wejścia. Praktycznie nie ma zasad do tłumaczenia — po prostu siadacie i zanurzacie się w sprawie.
Co może przeszkadzać?
To nie jest seria dla każdego. Jeśli nie lubicie dużej ilości tekstu, analizowania dokumentów i wracania po kilka razy do tych samych informacji, „Archiwum Zbrodni Cold Case” może wydać się zbyt statyczne. Gra nie daje wielu efektownych momentów mechanicznych. Nie ma tu odkrywania kolejnych talii kart, spektakularnych zwrotów wywołanych przez aplikację ani poczucia przechodzenia poziomów.
Trzeba też zaakceptować jednorazowość. Po rozwiązaniu sprawy znamy odpowiedzi, więc powrót do tej samej części nie ma większego sensu. Można jednak przekazać pudełko dalej, o ile obchodziliśmy się z elementami ostrożnie.
Podsumowanie
„Archiwum Zbrodni Cold Case” to świetna seria dla fanów kryminałów i dedukcji. „Zabójczy artykuł” dobrze wprowadza w format, „Smak morderstwa” stawia na kameralny klimat i pracę z poszlakami, a „Morderstwo z nawiązką” oferuje sprawę, która wymaga uważniejszego składania faktów w całość.
Nie są to gry efektowne mechanicznie. Ich siła leży w atmosferze, rozmowie i satysfakcji z momentu, w którym rozrzucone informacje zaczynają tworzyć spójną historię. Jeśli lubicie kryminalne zagadki i nie przeszkadza wam jednorazowy charakter rozgrywki, warto dać tej serii szansę.
Dziękujemy wydawnictwu Ravensburger za przekazanie egzemplarza gry do recenzji.
